Uitgelicht: Son of Saul



Weinig films vielen in 2015 zo vaak in de prijzen als de beklemmende Hongaarse Holocaustfilm Son of Saul, die onder meer bekroond werd op het filmfestival van Cannes en ook de Golden Globe en de Oscar voor Beste Buitenlandse Film in de wacht sleepte. Wij lichten dit gedurfde en compromisloze oorlogsdrama uit.

Synopsis

Oktober 1944, Auschwitz-Birkenau. Saul Ausländer is een Hongaars-Joodse gevangene in het concentratiekamp en behoort tot het 'Sonderkommando', een groep mannen die gedwongen wordt de nazi's te helpen bij hun machinale uitroeiing. Saul werkt in het crematorium, waar hij in het lijk van een jongetje zijn zoon denkt te herkennen. Terwijl de andere leden van het Sonderkommando een plan smeden om in opstand te komen, besluit Saul het onmogelijke te proberen: het lichaam van de jongen te redden van de vlammen van het crematorium en een rabbi te vinden om hem een joodse begrafenis te geven. Zo hoopt Saul hem een laatste eer te kunnen bewijzen.



Trivia

Son of Saul is de debuutfilm van de Hongaarse regisseur László Nemes. Het script werd geschreven naar aanleiding van The Scrolls of Auschwitz, een boek met getuigenissen van leden van het Sonderkommando. De originele documenten lagen verborgen in het vernietigingskamp en werden jaren later teruggevonden.

• Het Sonderkommando bestond uit gevangenen die door de SS tewerk werden gesteld in het vernietigingskamp. Zij kregen de onmenselijke taak om talloze lotgenoten naar de gaskamers te leiden en na afloop de dode lichamen af te voeren en te verbranden. Historici schatten dat in de zomer van 1944 dagelijks duizenden Joden per dag werden vermoord in Auschwitz-Birkenau.

• De leden van het Sonderkommando kregen een zeer geringe voorkeursbehandeling. Ze mochten het voedsel houden dat ze in de transporten vonden en hadden een beperkte bewegingsvrijheid. Elke drie of vier maanden echter werden ook zij geliquideerd door de SS om te voorkomen dat er getuigen zouden zijn van de massale uitroeiing. Het Sonderkommando werd gemarkeerd met een rood kruis op de rug, dat als mikpunt diende voor de SS voor het geval er leden neergeschoten moesten worden die probeerden te ontsnappen.



• László Nemes wilde aanvankelijk een Franstalige film maken, maar kreeg vanwege de gewaagde inhoud de financiering niet rond voor een internationale co-productie. Het uiteindelijke budget van 1,5 miljoen euro werd grotendeels bekostigd door het Hongaarse Film Fonds.

• Samen met zijn cameraman en de production designer legde László Nemes zichzelf een aantal regels op bij het filmen van Son of Saul:
- De beelden mogen niet mooi of aantrekkelijk zijn
- Het mag geen horrorfilm worden
- De camera blijft bij Saul en we tonen alleen wat hij ziet en hoort

• Om een zekere instabiliteit en een natuurlijk effect in het beeld te bewerkstelligen, is Son of Saul geschoten op traditionele 35mm celluloidfilm. Het gezichtsveld wordt beperkt door het constante gebruik van dezelfde 40mm lens en een klassieke beeldverhouding van 4:3.

• Son of Saul ging in wereldpremičre tijdens het filmfestival van Cannes, waar de film bekroond werd met de Grand Prix en de FIPRESCI Prize van de internationale filmpers. Wereldwijd zou de film bijna vijftig prijzen in de wacht slepen, waaronder de Golden Globe en de Oscar voor Beste Buitenlandse Film.


Hoofdrolspeler Géza Röhrig, cameraman Mátyás Erdély en regisseur László Nemes

Cast & Crew

Son of Saul is de debuutfilm van de Hongaar László Nemes, die zijn tienerjaren doorbracht in Parijs, waar hij onder meer aan de filmacademie studeerde. Later werd hij in Boedapest de assistent-regisseur van filmmaker Béla Tarr. Het script ontwikkelde Nemes samen met de Franse schrijfster Clara Royer. Tijdens de research, die enkele jaren duurde, kregen zij adviezen van vooraanstaande historici. Hoofdrolspeler Géza Röhrig, een vriend van Nemes, is een Hongaarse dichter die in New York woont. Aanvankelijk werd Röhrig gevraagd auditie te doen voor een bijrol, maar uiteindelijk bleek hij de juiste kandidaat voor de titelrol. Cinematograaf Mátyás Erdély won diverse prijzen voor zijn bijzondere cameravoering en ook het opvallende sound design werd bekroond.

Son of Saul is vanaf donderdag 11 augustus te zien bij Film1 en vanaf dan ook te bekijken via interactieve tv, de website of de app

Trailer van Son of Saul